พระบฏผืนผ้าบูชา ผืนผ้าฝ้ายเขียนลาย สำหรับใช้แขวน ต้นสมัยรัตนโกสินทร์ ์ คริสต์ศตวรรษที่ ๑๘ – ๑๙

เมื่อจิม ทอมป์สันเดินทางมากรุงเทพในตอนแรก เขาสะดุดตากับจิตรกรรมไทย ประเพณีเป็นสิ่งแรกๆศิลปกรรมประเภทนี้ยังแทบไม่เป็นที่รู้จักกันในโลกตะวันตกเลย และกำลังจะสูญหายไปอยู่แล้วในประเทศไทยเอง

ภาพเขียนจิตรกรรมที่จิม ทอมป์สันสะสมไว้มีทั้งภาพเขียนบนผ้า กระดาษและไม้ ส่วนใหญ่เป็นภาพเขียนบนผ้าฝ้ายและมีทั้งขนาดค่อนข้างเล็กไปจนถึงขนาด แขวนผนัง

พระบฏผืนผ้าบูชา ชิ้นส่วนของผืนผ้าฝ้ายเขียนลาย สมัยอยุธยาคริสต์ศตวรรษที่ ๑๗

เรื่องราวที่นำมาเขียนเป็นภาพโดยทั่วไปแล้วจะเป็นเรื่องพุทธประวัติ หรือเรื่องจากเวสสันดรชาดก ชาดกเรื่องนี้เป็นที่นิยมอย่างมาก พระเวสสันดรทรงยกทรัพย์สมบัติ มเหสีและโอรสธิดาให้เป็นทานก่อนที่จะบรรลุพระนิพพาน

เรื่องจากเวสสันดรชาดก

ภาพจิตรกรรมที่ประดับอยู่ตามฝาผนังพระอุโบสถเขียนขึ้นเพื่อให้คติสอนใจแก่บรรดาพุทธศาสนิกชนที่เข้ามาในวัด ภาพส่วนใหญ่เขียนขึ้นโดยบรรดาขรัวและช่างเขียนที่ไม่ปรากฏนาม งานเขียนภาพจิตรกรรมพวกนี้ อาจจะมีพุทธศาสนิกชนผู้มีจิตเลื่อมใสศรัทธาว่าจ้างให้เขียนโดยถือเป็นการ สร้างบุญสร้างกุศลถวายวัด

ส่วนหนึ่งของจารึกกระดาษเขียนลายสมัยรัตนโกสินทร์
ครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ ๑๙.

ชีวิตประจำวันของคนไทย

จิม ทอมป์สันสร้างห้องแสดงภาพซึ่งเป็นเรือนไทยโบราณหลังเดี่ยวเพื่อใช้เก็บคอลเลกชั่นภาพจิตรกรรมไทยที่หายากยิ่ง ที่เขาไปพบเข้าที่รัฐคอนเนคติคัต ภาพเหล่านี้ตกไปอยู่ที่คอนเนคติคัตมาเกือบหนึ่งร้อยปีแล้ว

ภาพเขียนบนไม้ สมัยรัตนโกสินทร์ คริสต์ศตวรรษที่ ๒๐.

ดร. เจ. เอช. แชนด์เลอร์ ซึ่งเป็นนักสอนศาสนาชาวอเมริกันและเป็นกงสุลอเมริกาประจำประเทศไทยได้ว่าจ้างช่างไทยให้เขียนภาพจำนวน ๒๗ ภาพ ในคอลเลกชั่นนี้ขึ้นในต้นทศวรรษ ๑๘๖๐ (พ.ศ. ๒๔๐๓) ขณะมาพำนักอยู่ที่กรุงเทพฯ ภาพเขียนเป็นรูปการดำเนินชีวิตประจำวันของคนไทยในสมัยโบราณอาทิเช่น การฝัดข้าว ชีวิตชาวบ้านร้านถิ่นที่ตลาดในชนบท เด็กๆเล่นการละเล่น การเก็บมะพร้าว และแม้กระทั่งการคลอดลูกชื่อที่ปรากฏอยู่บนรูปภาพ จะเขียนด้วยลายมือของดร. เจ. เอช. แชนด์เลอร์เอง

ของล้ำค่าที่ใช้ตกแต่งบางชิ้นได้มาจากพม่าในตอนที่เขาได้รับเชิญจากรัฐบาลพม่าร่วมกับสหประชาชาติให้เดินทางไปพม่าในทศวรรษ ๑๙๕๐ (พ.ศ. ๒๔๙๓ – ๒๕๐๒) เพื่อให้คำแนะนำในการริเริ่มอุตสาหกรรมผ้าไหมที่พม่า